Günümüzün hızla değişen dünyasında, pek çok kişi sürekli bir yorgunluk haliyle mücadele ediyor. Medicana Sağlık Grubu Psikiyatri Bölümü’nden Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, bu yaygın sorunun artık bir teşhis olmaktan çıkıp, modern yaşamın bir sonucu haline geldiğini belirtiyor. Yaşar, dijital yorgunluk olarak da adlandırılan bu durumun, insan biyolojisinin kaldıramayacağı bir hızla ilerleyen yaşam temposunun bir yansıması olduğunu vurguluyor.
Modern Hayatın Getirdiği Sürekli Yorgunluk Hali
Medicana International İzmir Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, ‘Çok yorgunum’ serzenişinin modern insanın ortak dili haline geldiğini ifade ediyor. Yaşar’a göre, sürekli yorgunluk tek başına bir hastalık değil, altında depresyon, kaygı bozuklukları, uyku sorunları ve iş yaşamının getirdiği baskılar gibi pek çok neden barındıran bir sonuç. Pandemi sonrası dönem, artan dijital uyaranlar ve yaşamın koşturmacası bu yorgunluk hissini daha da derinleştiriyor.
Dijital Dünyanın Ruh Sağlığına Etkileri
Gelişen teknolojiyle birlikte bireylerin sürekli olarak bildirimler, mesajlar, sosyal medyadaki kusursuz hayatlar ve ‘geride kalma’ endişesi gibi sayısız uyaranla karşı karşıya kaldığını belirten Dr. Yaşar, bu durumun ‘dijital tükenmişlik’ veya ‘sosyal medya yorgunluğu’ olarak adlandırılan yeni bir ruh sağlığı tablosuna yol açtığını dile getiriyor. Yoğun iş temposu, şehir yaşamı ve dijital uyaranlara maruz kalmak, beyni sürekli bir alarm durumunda tutarak kronik strese neden oluyor. Bu durum, vücudun sempatik sinir sistemini aşırı çalıştırarak ‘allostatik yük’ adı verilen yıpranmaya yol açıyor.
Dr. Yaşar, yapılan araştırmaların, sosyal medyayı yoğun kullanan kişilerde kaygı, depresyon ve belirgin yorgunluk belirtileri gözlemlendiğini ortaya koyduğunu aktarıyor. Özellikle ‘Fear of Missing Out (FoMO)’ yani bir şeyleri kaçırma korkusu ve sosyal medya bağımlılığının artmasıyla birlikte anksiyete, depresyon, tükenmişlik hissi ve dikkat eksikliğinin de paralel olarak arttığına dikkat çekiyor. Bu kavramlar, artık ciddi bilimsel çalışmaların da konusu haline gelmiş durumda.
Yorgunluk ve Tükenmişlikle Başa Çıkma Yolları
Sürekli yorgunluğun aslında bedenin ve zihnin bir alarm sistemi olduğunu vurgulayan Dr. Öğretim Üyesi Müge Yaşar, çözümün yaşam ritmini yeniden ayarlamakta ve gerektiğinde bir ruh sağlığı uzmanından destek almakta yattığını belirtiyor. Özellikle ekran süresini azaltmak, dijital detoks uygulamak ve sınır koyma becerilerini geliştirmek, zihinsel yorgunluğu azaltmada oldukça etkili yöntemler olarak öne çıkıyor. Yatmadan bir saat önce ekranlardan uzak durmak, uyku hormonu melatonin salgılanmasına yardımcı olabilir.
Ayrıca, zaman yönetimi konusunda da önerilerde bulunan Dr. Yaşar, gün içinde enerjinin yüksek olduğu zamanları belirleyerek en zorlu görevleri bu saatlere planlamanın bilişsel tükenmeyi önleyebileceğini söylüyor. Sınır koyma, hem başkalarının taleplerine hem de kişinin kendi mükemmeliyetçi iç sesine karşı uygulanmalı.
Anı Yaşamak ve Kendine İyi Bakmak
Yorgunluk ve tükenmişlikten korunmanın bir diğer önemli yolu ise farkındalık (mindfulness) ve nefes egzersizleri. Dr. Yaşar, anı yaşamaya odaklanmanın zihnin sürekli geçmiş ve gelecek kaygıları arasında gidip gelmesini engellediğini belirtiyor. Düzenli diyafram nefesi egzersizlerinin, dinlenme ve sindirimden sorumlu parasempatik sinir sistemini aktive ederek bedeni rahatlattığı ifade ediliyor.
Enerjiyi tüketen değil, anlam ve amaç katan aktivitelere zaman ayırmak, sevdiklerimizle vakit geçirmek, yalnızlık ve tükenmişlik riskini azaltan en güçlü faktörler arasında yer alıyor. Son olarak, Dr. Yaşar, kendine karşı nazik olmanın ve hatalar karşısında kendini yargılamak yerine desteklemenin, mükemmeliyetçilikle mücadelede en etkili araçlardan biri olduğunu vurguluyor. Bu adımlar, dijital yorgunluk ve genel tükenmişlik hissiyle mücadelede önemli bir rol oynayacaktır.
