Doğanın Cömertliği: Çameli Pelemiri Bilim Literatürüne Girdi
haberadres.com.tr olarak, Türkiye’nin biyoçeşitliliğine ışık tutan önemli bir keşfi duyurmaktan gurur duyuyoruz. Denizli’nin doğal güzellikleriyle bezeli Çameli ilçesinden çıkan bu özel keşif, Çameli pelemiri adıyla bilim dünyasında yerini aldı. Emekli Fen Bilgisi Öğretmeni Rıfat Özdemir’in doğa yürüyüşleri sırasında gözlemlediği ve dikkatini çeken bitki, yapılan detaylı bilimsel incelemeler sonucunda literatüre yeni bir tür olarak kazandırıldı.
Keşif Süreci ve Bilimsel Tanımlama
Bu değerli keşfin bilimsel yolculuğu, Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibinin titiz çalışmalarıyla şekillendi. Prof. Dr. Yıldırım, emekli öğretmen Rıfat Özdemir’in ilk gözlemlerinin ardından, Akdeniz Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ramazan Süleyman Göktürk ile birlikte kapsamlı morfolojik değerlendirmeler yaptı. Yapılan incelemeler, bitkinin mevcut türlerden belirgin farklılıklar taşıdığını ortaya koydu.
Türün genetik yapısını netleştirmek amacıyla Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ergun Kaya tarafından gerçekleştirilen ISSR analizleri, bitkinin bilimsel olarak yeni bir tür olduğunu kesinleştirdi. Bu kapsamlı çalışmaların ardından bitkiye, bilimsel literatürde ‘Cephalaria cameliensis’, Türkçe’de ise ‘Çameli pelemiri’ adı verildi. Bulgular, taksonomi alanının saygın yayınlarından Phytotaxa’da yayımlanarak uluslararası alanda tanınmasını sağladı.
Tehlike Altındaki Tür: Çameli Pelemiri’nin Korumaya İhtiyacı Var
Yapılan araştırmalar, Çameli pelemirinin yalnızca Denizli-Çameli ve Muğla-Fethiye arasındaki dar bir coğrafyada, 1350-1850 metre yüksekliklerde yayılış gösterdiğini ortaya koyuyor. Türün kendine özgü morfolojik ve moleküler özellikleri, onu yakın akrabalarından ayırıyor. Ancak, bu eşsiz türün yaşam alanı, bölgedeki yoğun otlatma baskısı nedeniyle tehdit altında bulunuyor. Bu durum, bilim insanlarını türün IUCN kriterlerine göre ‘Tehlikede (EN)’ olarak sınıflandırılması yönünde bir öneride bulunmaya itti.
Türkiye’nin Zengin Florası ve Çameli’nin Rolü
Prof. Dr. Hasan Yıldırım, Türkiye’nin Cephalaria cinsi için önemli bir çeşitlenme merkezi olduğunu vurguladı. Dünya genelinde yaklaşık 100 türü bulunan bu cinsin, Türkiye’de en az 47 türle temsil edildiğini ve bunların önemli bir kısmının endemik olduğunu belirtti. Son keşfedilen ‘Çameli pelemiri’ ve ‘Cephalaria dumanii’ türleriyle birlikte Türkiye’deki Cephalaria tür sayısı 49’a, endemik tür sayısı ise 25’e yükseldi. Bu durum, Anadolu’nun biyoçeşitliliği açısından taşıdığı küresel önemi bir kez daha gözler önüne seriyor.
haberadres.com.tr olarak, Çameli’nin doğasını koruma konusundaki duyarlılığını ve bu keşfin gerçekleşmesinde emeği geçen herkese teşekkür ediyoruz. Çameli Belediyesi ve Belediye Başkanı Cengiz Arslan’a verdikleri destek için minnettarız. Bu tür keşifler, ülkemizin henüz keşfedilmeyi bekleyen doğal zenginliklerinin ne kadar büyük olduğunu bizlere hatırlatıyor.
